به پاس بزرگداشت رحلت نبی رحمت ص
قران کریم پیامبر ص را اسوه حسنه و امام رحمت و داری خلق عظیم و .......... خوانده است . خود او نیز تکمیل مکارم اخلاق را از مهمترین اهداف بعثت خود معرفی فرموده است . در جامعه ای که همه روزه با اخلاق کریمه فاصله ای بیشتر میابد ، شایسته است که کمی دست از ادعا برداشته و اخلاق پیامبر رحمت ص را باز خوانی کنیم و دریابیم که تا کجا با معیارهای انسانی او همراهی و هماهنگی داریم . این متن خلاصه ای کتاب سنن النبی تالیف علامه طباطبایی است که به پاس سالرزو رحلت آن انسان متعالی و بنده برگزیده خدا به خوانندگان تقدیم می شود :
مکارم اخلاق
رسول خدا (ص) فرمود: جبرييل از سوي پروردگار جهانيان بر من نازل شد و گفت: اي محمد بر تو باد به اخلاق خوش، زيرا: بد اخلاقي خير دنيا و آخرت را از بين ميبرد.
آگاه باشيد كه شبيهترين شما به من كسي است كه اخلاق آنها از همه نيكوتر باشد.
رسول خدا(ص) فرمود از اخلاقهاي نيك آن است كه:
آدمي گذشت كند از كسي كه به او ستم كرده است، و بخشش كند به كسي كه او را محروم ساخته و بپيوندد با كسي كه از او بريده و عيادت كند از كسي كه او را عيادت نميكند.
رسول خدا (ص) فرمود: آيا به شما خبر ندهم كه كدامتان بيشتر به من شباهت داريد؟ گفتند: چرا اي رسول خدا،
فرمود: كسي كه خلقش نيكوتر، و بر خوردش با مردم ملايمتر و با خويشانش نيكوتر باشد، و برداران دينياش را بيش همه دوست داشته، و بر حق صبورتر، و خشم خود را فرو خورندهتر و گذشتش از همه بهتر، و در حال خشنودي و خشم از همه با انصافتر باشد.
رسول خدا (ص) در دعاي خود ميگفت: خدايا اخلاق مرا نيكو ساز.
- رسول خدا (ص) فرمود اگر توانستي كه در تمام شب و روز كينه كسي را به دل نداشته باشي، چنين كن، زيرا اين از سنت من است و هر كس كه سنت مرا زنده كند مرا زنده كرده و هر كه مرا زنده كند در بهشت با من خواهد بود.
- رسول خدا (ص) از همه ديرتر به خشم ميآمد و زودتر خشنود ميشد.
- چون از چيزي ناراحت و غمگين ميشد، به نماز و عبادت خدا پناه ميبرد.
- چون خشم ميگرفت، روي خود را بر ميگرداند و چشم را فرو ميخواباند.
- دنيا و ناملايماتش او را به خشم نميآورد ولي هنگامي كه پاي حق در ميان بود از شدت خشم كسي او را نميشناخت و چيزي مانع او نبود تا آنكه حق را بازستاند.
- پوزش عذر خواهان را ميپذيرفت.
-
- آن حضرت صليالله و عليه و آله ميفرمود: كسي را كه با ترشرويي با برادرانش ديدار كند دشمن ميدارد.
در سلام كردن
- پيامبر اكرم با هر كس روبهرو ميشد، در سلام كردن بر او پيشي ميگرفت.
- آن حضرت بر كوچك و بزرگ سلام ميكرد.
در برخورد با ديگران
- پيامبر اكرم(ص) هر گاه با مسلماني ديدار ميكرد نخست با او دست ميداد. اگر كسي با آن حضرت دست ميداد، حضرت دست او را رها نميكرد تا او دست خود راعقب ميكشيد.
-
- اگر يكي از يارانش را سه روز پياپي نميديد، از حال وي جويا ميشد.
- چون به كسي رو ميكرد با تمام بدن رو ميكرد، آن حضرت هنگامي كه ميخواست به سوي جلو يا پشت سر خود بنگرد، با تمام بدن برميگشت، نيز به هنگام اشاره كردن، با تمام دست اشاره ميكرد نه با انگشت.
- به كسي خيره نميشد، بلكه كوتاه ميكرد.
در همنشيني در مجالس
- رسول اكرم (ص) در هيچ مجلسي نمينشست و بر نميخاست مگر به ياد خدا.
- در مجالس جاي مخصوصي براي خود انتخاب نميكرد و از اين كار نيز نهي مينمود. هرجا كه خالي بود مينشست و ديگران را نيز دستور ميداد كه چنين كنند.
- هر گاه داخل منزلي ميشد، در نزديكترين جا به محل ورود خود مينشست.
- با همنشينان، هميشه خوشرو و خوشخلق و نرمخو بود.
- خود را از سه چيز به سختي دور ميداشت: جدال و كشمكش، پرحرفي، و ذكر مطالب بيفايده.
- كسي را نكوهش و سرزنش نميكرد، لغزشهاي كسي را جستجو نميكرد و عيب كسي را پي نميگرفت.
- از هيچ مجلسي گر چه كوتاه بر نميخاست مگر اينكه 25 مرتبه استغفار ميكرد.
در مهمان و مهماني
- رسول خدا فرمود: بهترين و گراميترين خوي پيامبران و راستان و شهدا و صالحان، به ديدار يكديگر رفتن براي خداست.
- پيامبر اكرم دعوت هر كسي (چه بنده و چه آزاد) را ميپذيرفت.
-
- از سن پيامبر درباره مهمان آن است كه او را تا دم در خانه مشايعت كنند.
-
در سخن گفتن
- آن حضرت پيوسته در تفكر بود. پيوسته خموش بود و جز به هنگام نياز سخن نميگفت.
- سخن نميگفت مگر در جايي كه اميد ثواب در آن ميداشت.
- سخنان جامع و كوتاه ميگفت و كم و زياد در جملات او نبود.
- آن حضرت با كوتاهترين و در عين حال پر معناترين جملات سخن ميگفت.
- قطعات گفتارش به يكديگر پيوسته بود و سخن را به طوري شمرده ادا ميكرد كه شنونده آن را به خوبي درمييافت و به حافظه ميسپرد.
-
- با كسي سخني كه او خوش نميداشت نميگفت.
- به هنگام سخن گفتن لبخند ميزد.
در قرض گرفتن
رسول خدا (ص) در هنگام قرض، اگر درهمهاي فاسد ميگرفت، در هنگام پرداخت درهمهاي صحيح و سالم ميپرداخت.
اما صادق (ع) ميفرمايد: روش رسول خدا آن بود كه اگر بچه شتر دوسالهاي مقروض بود، به جاي آن شتر هفت ساله ميداد، يا اگر دو درهم مقرروض بود به جاي آن چهار درهم ميپرداخت.
آداب و سنن آن حضرت در نظافت و آرايش و مانند آن
در شستشو و پاكيزهگي
- رسول خدا هرگاه ميخواست سر خود را بشويد با سدر ميشست.
-
- نيز ميفرمايد: بر هر مكفي لازم است كه در هر جمعه شارب و ناخنهاي خود را بگيرد و عطر مصرف كند.
- محبوبترين عطرها نزد حضرت رسول مشك بود، اما از محتواي روايات به دست ميآيد كه آن حضرت از انواع عطرها استفاده مينمود.
- رسول خدا روغن زدن به مو را دوست ميداشت و 000 ميفرمود: روغن غم و پريشاني را برطرف ميكند.
- آن حضرت از انواع روغن استفاده ميكرد، اما بيشتر با روغن بنفشه روغن ميزد و ميفرمود اين روغن بهترين روغنهاست.
- رسول خدا براي دفع سر درد، ابروان خود را روغن ميزد.
در مسواك كردن
- امام علي(ع) ميفرمايد: مسواك كردن موجب خشنودي خدا و سنت پيامبر و خوشبو كننده دهان است.
- امام صادق (ع) فرمود: رسول خدا فراوان مسواك ميكرد.
- پيامبر(ص) پيش از خواب، قبل از هر نماز و هر بار كه از خواب بر ميخاست مسواك ميكرد.
آداب و سنن آنحضرت در غسل و وضو
- رسول خدا براي هر نماز مستحب و واجبي تجديد وضو ميكرد.
- رسول خدا فرمود: آگاه باشيد كه بهترين شما كساني هستند كه با زنان خود بهترند.
-
- هر نعمتي در نظر رسول خدا بزرگ مينمود گر چه اندك باشد و هرگز نعمتي را مذمت نميكرد.
- رسول خدا فرمود: ما قومي هستيم كه تا گرسنه نشويم غذا نميخوريم، و چون غذا خورديم، سير نميخوريم.
- در حديث سنت طعام آمدهاست: شستن دستهايش از غذا و بعد از غذا سنت است.
- رسول خدا تا آنجا كه ممكن بود به تنهايي غذا نميخورد.
- رسول خدا فرمود: هنگام غذا خوردن كفشهاي خود را درآوريد، زيرا كه اين كار سنت خوبي است و پاها را راحتي ميبخشد.
- پيامبر اكرم چون با ديگران بر سر يك سفره مينشست اول كسي بود كه شروع به غذا خوردن ميكرد و آخرين كسي بود كه دست از غذا ميكشيد.
- در هنگام غذا خوردن، از جلو خود ميل ميفرمود.
- رسول خدا فرمود: درد كبد از آب را به يك نفس خوردن حاصل ميشود.
- رسول خدا ميان هر دو لقمه حمد خدا ميگفت.
- رسول خدا هرگز طعامي را نكوهش نكرد، اگر دوستداشت ميخورد و اگر دوستنداشت رها ميكرد.
-
- رسول خدا غذاي داغ نميخورد تا اينكه سرد شود و ميفرمود: خداوند به ما آتش نخورانيدهاست، غذاي داغ بركت ندارد، پس آن را سرد كنيد.
- حضرت علي(ع) فرمود: شام پيامبران بعد از نماز عشا بودهاست، شما نيز شام خوردن را ترك نكيد، زيرا ترك آن باعث خرابي بدن است.
در لباس
- بيشتر لباسهاي حضرت رسول سفيد بود.
- امام صادق(ع) فرمود رسول خدا از پوشاك سياه كراهت داشت مگر سه چيز عمامه، كفش، عبا.
-
- رسول خدا چون لباس نو ميپوشيد لباسهاي كهنه را به فقير ميداد و ميفرمود: هيچ مسلماني نيست كه لباس كهنه خود را فقط براي رضاي خدا به فقيري بپوشانيد مگر آنكه در پناه خير خداوند خواهد بود تا زمانيكه آن لباس بر تن فقير است، خواه بخشنده لباس زنده باشد يا مرده.
قانون طلایی اخلاق
با دیگران چنان رفتار کنید که دوست دارید با شما رفتار کنند
احادیث شریف او در باره ارزش عقل :
خداوند ، چيزى با ارزش تر از عقل ، در ميان بندگان تقسيم نكرد . از اين رو خواب خردمند ، برتر از بيدارىِ نادان است و خوردن خردمند ، برتر از روزه نادان است و بر جا بودنِ خردمند ، برتر از به حركت در آمدنِ نادان .
خداوند ، هيچ پيامبر و فرستاده اى را برنينگيخت ، مگر آن زمان كه خِردش كامل گشت و خِردش از خِردهاى همه امّتش بيشتر شد .
خرد از كوشش تمامِ كوشندگان ، برتر است . هيچ بنده اى ، نمى تواند واجبات الهى را به جاى آورد ، مگر آن كه درباره آنها تعقّل كند .
همه پرستشگران با زيادتى عبادت و پرستش ، به پايه خردمند نمى رسند. به راستى كه خردمندان ، همان «اولو الألباب (صاحبان خرد)» هستند كه خداوند ، درباره آنان فرمود : «جز صاحبان خرد، پند نمى گيرند» .
تمام نیکی ها بواسطه عقل دریافت می شود
نیک بخت کسی است که به او موهبت عقل داده شده و بدبخت کسی است از نعمت عقل محروم شده است
دین ندارد کسی که خردمند نیست
این وبلاگ کوششی است برای جمع میان زلال بودن و عمیق بودن